غلامحسين محرمى

160

تاريخ تشيع از آغاز تا پايان عصر غيبت صغرى ( فارسي )

شد و به سامرا روانه شده و در آنجا زندانى شد . « 1 » البته بعد به دست شيعيان و پيروانش آزاد شد . ولى بعد از آن خبرى از او به دست نيامده و در گمنامى از دنيا رفته است . « 2 » ج : يحيى بن عمر طالبى يحيى بن عمر طالبى - از نوادگان جعفر طيار - و به سبب زهد و تقوايش از جايگاه بىنظيرى در ميان مردم كوفه برخوردار بود . به دليل ستم و تحقيرى كه از سوى متوكل عباسى و نظاميان ترك بر او روا شده بود ، مجبور شد در كوفه در مقابل آنان قيام كند و آن‌گاه كه زمام امور را برعهده داشت ، عدل و انصاف درپيش گرفت ، از اين‌رو محبوبيت فوق‌العاده‌اى در كوفه به‌دست آورده بود ، ولى قيام او به‌دست محمد بن عبد الله بن طاهر به شكست انجاميد . مردم در عزادارى او خيلى بىتابى كردند ؛ « 3 » چنان كه مسعودى مىگويد : « دور و نزديك براى او مرثيه گفتند و صغير و كبير بر او گريستند » . « 4 » و به نقل ابو الفرج اصفهانى ، در مرثيهء هيچ‌كدام از علويان كه در دوران عباسيان به شهادت رسيده‌اند ، به اندازه او شعر سروده نشده است . « 5 » علل شكست قيام‌ها علل شكست اين قيام‌ها را در دو دليل مىتوان جست : يكى سستى رهبرى و ديگرى ناهماهنگى و ناهمگونى نيروها . رهبران اين نهضت‌ها اغلب طرح و برنامه صحيحى نداشتند و كارشان روى موازين صحيح اسلامى نبود . از اين‌رو بسيارى از اين انقلاب‌ها مورد سفارش امام معصوم قرار نمىگرفت . اگرچه عدم توفيق برخى ديگر از قيام‌ها كه رهبران‌شان از شخصيت‌هاى مورد وثوق بودند ، به سبب اين بود كه طرح و برنامه‌ريزى آنها طورى بود كه

--> ( 1 ) . ابو الفرج ، اصفهانى . مقاتل الطالبيين ، منشورات الشريف الرضى ، قم ، ط دوم ، 1416 ه ، ص 464 - 467 . ( 2 ) . مسعودى . همان مأخذ . ( 3 ) . مسعودى ، على بن الحسين . مروج الذهب ، منشورات موسسه الاعلمى للمطبوعات ، بيروت ، ط اول ، 1411 ه ، ج ص 160 . ( 4 ) . همان منبع . ( 5 ) . ابو الفرج ، اصفهانى . مقاتل الطالبيين ، منشورات الشريف الرضى ، قم ، ط دوم ، 1416 - 1374 ، ص 511 .